جیره‌نویسی علمی؛
پیوند دانش تغذیه دام با مدیریت اقتصادی خوراک
به گزارش روابط عمومی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان سمنان، دوره آموزشی «جیره‌نویسی دام» با هدف ارتقای دانش تخصصی و توسعه مهارت‌های کاربردی در مدیریت تغذیه، با تدریس محمدجواد ابرقوئی، رئیس بخش تحقیقات علوم دامی مرکز و با حضور مدیران و کارشناسان بخش تحقیقات علوم دامی مرکز و معاونت امور دامی سازمان جهاد کشاورزی استان سمنان، در سالن جلسات معاونت آموزشی مرکز برگزار شد.
در این دوره، مبانی علمی تنظیم جیره متناسب با گونه، نژاد، سن، وزن، مرحله رشد، وضعیت فیزیولوژیک و سطح تولید دام تشریح شد. شناخت نیازهای غذایی، بررسی ترکیب و ارزش تغذیه‌ای مواد خوراکی و تأمین متعادل انرژی، پروتئین، فیبر، مواد معدنی و ویتامین‌ها از جمله محورهای آموزشی بود. همچنین، اهمیت انتخاب صحیح نهاده‌ها و استفاده از اطلاعات معتبر درباره ارزش غذایی آن‌ها در تدوین جیره‌های متناسب با شرایط پرورش و نیازهای تولیدی دام مورد بررسی قرار گرفت.
بخش کاربردی دوره به آموزش کار با نرم‌افزار NASEM اختصاص داشت. در این بخش، شرکت‌کنندگان با نحوه استفاده از نرم‌افزار برای محاسبه نیازهای غذایی دام، بررسی ترکیب مواد خوراکی و تنظیم و ارزیابی جیره آشنا شدند. به‌کارگیری ابزارهای محاسباتی در کنار شناخت مبانی علمی تغذیه، امکان بررسی دقیق‌تر نیازهای دام و ارزیابی ترکیب جیره را فراهم می‌کند و می‌تواند دقت تصمیم‌گیری کارشناسی در برنامه‌ریزی تغذیه را افزایش دهد.
با توجه به سهم قابل‌توجه خوراک در هزینه‌های تولید دامپروری، روش‌های تنظیم جیره اقتصادی و استفاده بهینه از نهاده‌های خوراکی نیز مورد توجه قرار گرفت. در این زمینه، بر ضرورت ایجاد تعادل میان نیازهای غذایی دام، ارزش تغذیه‌ای مواد خوراکی، محدودیت‌های تأمین نهاده‌ها و هزینه تمام‌شده جیره تأکید شد. بر این اساس، اقتصادی بودن جیره صرفاً به کاهش هزینه خوراک محدود نمی‌شود، بلکه تأمین نیازهای تغذیه‌ای، حفظ سلامت دام و دستیابی به عملکرد مطلوب تولیدی نیز باید در فرایند تنظیم جیره مدنظر قرار گیرد.
در پایان، شاخص‌های ارزیابی اثربخشی جیره در شرایط واقعی دامداری، از جمله میزان مصرف خوراک، روند رشد، سطح تولید و وضعیت سلامت دام، تشریح شد. بررسی مستمر این شاخص‌ها امکان ارزیابی نتایج برنامه تغذیه و شناسایی نیاز به اصلاح جیره را فراهم می‌کند. از این رو، جیره باید متناسب با تغییر شرایط دام و نتایج عملکردی به‌صورت مستمر بازنگری شود.
کانال اطلاع‌رسانی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان سمنان
